Tootsie: serieuze verkleedpartij

Op de filmposter van Tootsie staat een vrolijk lachende vrouw in een rode glitterjurk. Dat is de acteur Dustin Hoffman. Best een catchy foto met een beetje lacherige ondertoon: kijk, Hofmann in een jurk. Maar de film is meer dan dat. Waarom deze film mij nog steeds boeit en me het idee geeft dat we vroeger veel meer bereid waren om verder te kijken dan onze neus lang is, dat leg ik hier uit.

Werkloze acteur trekt een jurk aan om een baan te krijgen

Ik kan wel de hele verhaallijn gaan uitleggen, maar de kop hierboven is voldoende. Het is een beetje raar gegeven, want waarom zou een man pas een rol in een tv serie krijgen als hij zich als vrouw presenteerd? Maar daar stappen we even overheen. Michael Dorsey heeft een inkomen nodig en zijn agent kan hem alleen een baan bieden als hij een vrouw zou zijn. Nou, Michael neemt dat serieus en met hulp van een visagist tovert hij zichzelf om in de actrice Dorothy Michaels. En ja: hij krijgt een rol in een soap-serie.

Hij speelt eigenlijk de rol van Dorothy al en moet dat op de ser volhouden. Ook buiten de set blijft hij vaker in de rol van Dorothy, ook omdat hij het wel goed kan vinden met een van zijn vrouwelijke collega’s. Hij leert waar vrouwen mee te maken krijgen: één van de oudere acteurs wil hem versieren. Je ziet dat Michael ineens begrijpt dat de wereld vrouwen anders behandelt dan mannen. Waar zijn vrouw-zijn hem het voordeel gaf om de rol te krijgen, zijn er voldoende andere zaken die vrouwen juist tegenwerken.

Wel erg Amerikaans, toch mooi om te zien

Tootsie is geen film over drag, zoals Priscilla, Queen of the Desert dat wel is. Het is meer in de lijn van Victor/Victoria (uit hetzelfde jaar 1982), waarin Julie Andrews een vrouw speelt, die zich wél als drag queen verkleed: als man die een vrouw speelt. Die twee films zijn eigenlijk een mooie combinatie. Leg daar dan ook Mrs. Doubtfire eens naast, dan 10 jaar later.

Michael als Dorothy is een heteroseksuele man, die valt voor zijn vrouwelijke tegenspeler. Het idee is dat ze daardoor een andere band opbouwen dan als hij als man haar voor een etentje had uitgenodigd. En dat is zo. In de film wordt dat gepresenteerd als dat Julie, de vrouw waar Michael voor valt, hem andere dingen verteld omdat zij denkt dat hij een (oudere) vrouw is. Michael krijgt daardoor een ander beeld van Julie dan alleen ‘wat ziet ze er leuk uit’. Dat oppervlakkige, dat vind ik Amerikaans.

Feministische film? Ja.

Je kunt op alle slakken zout leggen, maar in het hart van de film is het een feministische film. De verschillen in hoe mannen en vrouwen beoordeeld worden, worden goed blootgelegd. Ook voor vrouwen een blik op wat mannen meemaken en verwachten. En hoe dat anders is dan wat wij als vrouwen verwachten en normaal vinden (vonden). Waar Dorothy de acteur die hem wil versieren letterlijk van zich afslaat, dat was voor mij wel een eye-opener als tiener. Dat kon dus ook?

Het gaat nog een nivea dieper, want ook Dustin Hoffman stak er iets van op. Hij liep namelijk een groot deel van de tijd rond als Dorothy. Maar het diepst werd hij getroffen door het feit dat hij geen ‘hotte’ vrouw werd, zelfs niet met de beste visagie en make-up. En het feit dat dát hem teleurstelde, gaf hem ook weer inzicht in wat er van vrouwen verwacht wordt: mooi zijn. En dat er niet dieper wordt gekeken. Dorothy is ondanks alles een mooi personage. Juist omdat ze eigenlijk niet zo anders is, diep onder de make-up, dan Michael. De verpakking is … oppervlakkig.

Het is nog steeds relevant

Tootsie is een mooie romantische komedie (een rom-com, ja). En warm en lief en grappig. Maar wat er onder zit is nog steeds (of weer) relevant. Zijn de verschillen tussen man en vrouw voldoende om te rechtvaardigen dat de één de ander onderdrukt? Nee. Dorothy is succesvol als actrice: niet omdat ze vrouw is of omdat Michael man is, maar omdat ze gewoon goed is in toneelspelen. Het heeft niks te maken met wat er tussen de benen zit.

Laat je als vrouw niet wijsmaken dat je iets wat je leuk vindt niet kan of mag doen omdat je vrouw bent. Of andersom. Vaders nemen nu ook ouderschapsverlof op en gaan een dag minder werken om voor hun kind te zorgen. Vrouwen roeien in hun eentje zeeën over en sneller dan mannen (wat ook niet uitmaakt!). Mannen zijn ook goede koks en vrouwen hebben computerprogrammeren bedacht.

Maar kijk Tootsie vooral omdat het een grappige film en één van de weinige romkoms die ik kan verdragen.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *